Lucas Jansz. Waghenaer & Jan Huygen van Linschoten

Jan Huygen van Linschoten, geboren rond 1562, was een avontuurlijke jongeman. Op zijn zestiende besloot hij zijn moeders warme keuken en zijn woonplaats Enkhuizen vaarwel te zeggen en zijn twee broers achterna te reizen naar Spanje en Portugal, om daar het koopmansvak te leren. Maar hij wilde meer van de wereld zien: exotische landen en vreemde volkeren. In 1581 kreeg hij de kans om als secretaris in het gevolg van de nieuwe aartsbisschop van Goa naar India te reizen. Weinig Nederlanders maakten in die tijd zulke verre reizen.

In India verzamelde Jan Huygen van Linschoten allerlei informatie over de handel in Aziatische producten. Toen hij in 1592 in Enkhuizen terugkeerde, stelde hij twee boeken samen: één over de route die men moest volgen om in Oost-Indië te komen en één over alle producten die er te krijgen waren.

Die twee boeken kwamen de Nederlandse kooplieden goed van pas bij de voorbereiding van hun eerste reizen naar Azië. Jan Huygen van Linschoten raakte betrokken bij de plannen om via de Noordpool een route naar China te zoeken. De twee expedities die hij op deze noordelijke route meemaakte mislukten. Het waren zijn laatste reizen; tot zijn dood in 1611 bleef hij in Enkhuizen, waar hij een functie in het stadsbestuur bekleedde. Intussen hadden anderen, met Van Linschotens boeken in de hand, via de oude Portugese route om Afrika heen Oost-Indië weten te bereiken.

Het eerder getoonde portret is de enige afbeelding, die van de beroemde wereldreiziger bewaard is gebleven. In de vier hoeken staan afbeeldingen van plaatsen die hij tijdens zijn reis naar India bezocht: Goa, Mozambique en het eiland Sint Helena. Het randschrift vermeldt zijn lijfspreuk: Souffrir pour parvenir; afzien om iets te bereiken.

Na zijn terugkeer uit Oost-Indië was Van Linschoten bevriend geraakt met de dochter van een vooraanstaand Enkhuizenaar. Zij huwden op 2 april 1595 en dat was niet te vroeg, want al op 23 augustus werd hun dochtertje Marritjen geboren. De jonge vader was die zomer niet thuis; hij was voor de tweede maal naar het hoge noorden vertrokken om een doorvaart naar Azië te zoeken. Reynu Meinderts dochter overleed rond 1613. Zij overleefde haar man en hun enig kind.

Lucas Janszoon Wagenaer is in 1533 geboren in Enkhuizen. Wagenaer was door zijn menige zeereizen een zeer ervaren piloot en stuurman en daardoor van grote verdienste voor de ontwikkeling van de Nederlandse zeevaart in de 16e en 17e eeuw. Reeds als jongen zwierf hij over de zeeën, in de zeevaarderskringen kreeg hij grote bekendheid door de uitgave van twee zeekaartboeken met beschrijvingen. Die twee boeken zijn Spiegel der Zeevaart (gedrukt bij Plantijn te Leiden in 1584 en 1585) en Thesoor der Zeevaart in 1592.

Zijn zeekaarten golden lang, ook bij de Engelsen, als standaardwerken. Bij de bewerking er van werd hij bijgestaan door Jan Huygen van Linschoten en François Maelson, die grote belangstelling aan de dag legde voor de bevordering van de scheepvaart door de Enkhuizers.

Ook zijn fraai gegraveerde plattegronden van Enkhuizen uit 1577 en 1598 zijn het vermelden waard. Het sterfjaar van Wagenaer is waarschijnlijk 1606.